Reform paketinde yer alan düzenlemeyle yaşlılar, engelliler ve şehit aileleri pozitif ayrımcılıktan yararlanacak. Çocuk hakları anayasal güvence altına alınacak. Ulaşımdan sağlığa, eğitimden istihdama kadar bütün projeler, engelli, çocuk ve yaşlılar da göz önünde tutularak hazırlanacak. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanı Bekir Köksal, anayasa değişikliği ile belediyelerin sorumluluk alanının da genişleyeceğine dikkat çekiyor. Korunmaya muhtaç vatandaşlar için yapılan sosyal çalışmalar yerel yönetimlerin yasal sorumluluk alanına girecek. Referandumda paketin kabul edilmesinin kendilerini çok rahatlatacağını belirten İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, artık belediyelerin yapacağı çalışmaların yargıya götürülmeyeceğini belirtiyor. Eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle engelli, yaşlı ve çocuklar için yapılan pozitif ayrımlar, kimi zaman hukuki engellerle karşılaşabiliyordu.

Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle engelli, yaşlı ve çocuklar gibi korunması gerekenler için yapılan pozitif ayrımlar, kimi zaman hukuki engellerle karşılaşabiliyordu. Özellikle engellilerin iş koşullarında sağlanacak kolaylıklar, ulaşımda belediyelerin indirimli tarifeleri, apartmanlardaki asansör uygulamaları gibi hizmetler eşitliğe aykırı olduğu nedeniyle itiraz edilebiliyordu. Şimdiye kadar inisiyatif çerçevesinde yapılan bu hizmetler, reform paketinin kabulü halinde anayasal çerçeveye oturtulmuş olacak. Belediyeler ve kamu kurumları, şehircilik, eğitim ve sağlık alanında yaptığı tüm yatırımlarda engelli, çocuk ve yaşlıları göz ardı edemeyecek. TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu, anayasa değişikliğiyle özellikle belediyelerin ve diğer kamu kurumlarının bu konuda daha rahat çalışabileceğine değiniyor.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş da değişikliğin kendilerini rahatlatacağını kaydediyor. Anayasa değişikliğinin gerçekleşmesiyle pozitif ayrımcılığı söz konusu olan vatandaşlar için yapacakları çalışmalarda artık daha hassas olmaları gerekeceğine değinen Topbaş, bu konudaki çalışmaların da yargıya götürülmesinin önüne geçileceğini aktarıyor.

Türkiye Ortopedik Özürlüler Federasyonu Başkanı Cemal Merdan, paket kabul edilirse belediyelerin ulaşım projelerini engelli ve yaşlıları da göz önünde bulundurarak yapmak zorunda kalacağına vurgu yapıyor. Merdan, "Anayasa değişikliği paketi eğer kabul edilirse belediyeler, engelliler için okul açmak istediğinde Milli Eğitim Müdürlüğü'nden izin almak zorunda kalmayacak. Çünkü engelliler için artık kanunen pozitif bir ayrımcılık söz konusu olacak ve bu konuda artık daha çağdaş bir sisteme kavuşacağız." diyor. Türkiye Sakatlar Konfederasyonu Başkanı Yusuf Çelebi de engellilerin istihdamı açısından önemli gelişmelerin yaşanacağını anlatıyor. Bu amaçla, bir kurumun iş alımında engelliler için belirli bir kontenjan ayırmasını Anayasa'ya dayandırarak yapabileceğini dile getiren Konfederasyon Başkanı, vatandaşın bu duruma 'eşitlik ilkesine aykırı' olduğu gerekçesiyle itiraz edemeyeceğini sözlerine ekliyor.

Anayasa değişikliği neler getirecek?

Engelli, yaşlı ve çocuk gibi korunmaya muhtaçlar için alınan inisiyatifler anayasal hükme bağlanmış olacak.

Engelliler ilk kez Anayasa'da kanunen korunma kapsamına alınacak.

Belediyelerin (yerel yönetimlerin) sorumluluğu artacak ve hizmet alanı genişleyecek.

Ulaşımda, sağlıkta ve eğitimde engelliler için uygulanan ekonomik kolaylıklar 'eşitliğe aykırı' olmaktan çıkacak.

Özürlülerin istihdamı konusunda yasal çerçeve genişleyecek ve istihdamı artacak.

Türkiye, daha önce imzaladığı BM'nin Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmesi'nin gereğini yerine getirmiş olacak.

Ulaşımdan konuta şehircilik alanında yapılan tüm projeler, engellilerin kullanımına kanunen uygun projelendirilecek.

Toplumda engellilere karşı olan sosyal duyarlılık gelişecek.

Ulaşım, eğitim ve sağlık hizmetleri engelliler için daha kapsamlı işleyecek.

Korunmaya muhtaç çocuk, yaşlı ve engelliler için pozitif ayrımcılık toplumun ve kamunun gündemine gelecek.

Vicdani duyarlılıklar Anayasa'ya girecek ve bütün bürokrasiyi etkileyecek.


ZAMAN  -  MUZAFFER SALCIOĞLU İSTANBUL